CEZA YARGILAMASINDA BASİT YARGILAMA USULÜ NEDİR?

basit yargılama

CEZA YARGILAMASINDA BASİT YARGILAMA USULÜ

Basit yargılama usulü, genel hükümler ile ceza yargılaması veya seri muhakeme usulünden farklı bir yargılama türüdür. 7188 sayılı Kanun Geçici md 5/1-(c) ve (d) kapsamında, 01.01.2020’den itibaren yürürlüğe girmiş olup 01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulama alanı bulmaz.

Basit Yargılama Usulü kısaca;

Belirli ağırlığa ulaşmamış suçlar bakımından,

  • Duruşma yapılmaksızın,
  • Yazılı beyan ve savunma esasına dayanan,
  • Bazı yargılama prosedürlerinin yer almadığı,

Yargı mercilerine emek ve vakit tasarrufu sağlayan, bir yargılama usulü olarak karşımıza çıkmaktadır.

Hangi suçlar bakımından uygulanır?

Sadece adli para cezasının gerektiren suçlar,

Hapis cezaları bakımından ise Kanunda gösterilen soyut cezası iki yıl veya daha az süreli hapis cezaları,

Adli para cezası ile birlikte veya adli para cezasının seçenek olarak uygulandığı hapis cezalarında ise yine soyut cezanın iki yıl veya daha az süreli olduğu suç tiplerine basit muhakeme usulü uygulanabilecektir.

Basit yargılama usulü, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik hallerinde ve soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da talebe bağlı olan suçlar hakkında uygulanmaz. Ayrıca, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması halinde basit yargılama usulü uygulama alanı bulmaz. İddianamenin kabulünden sonra, usulün uygulanmasına Mahkeme Hakimi karar verir. Bu durumda, dosya taraflarına iddianame tebliğ edilerek duruşmasız karar verileceği ihtar olunur. Yazılı beyan ve savunma için taraflara 15 günlük süre verilir. Bu aşamada, Mahkemece ilgili belgelerin toplanması ve dosyanın tekemmülü için gerekenler gerçekleştirilir. Akabinde duruşma yapılmaksızın, dilekçeler teatisi olmadan, Cumhuriyet Savcısının görüşü alınmadan, yazılı beyan/savunma ve belgelere göre HÜKÜM verilir. Mahkumiyet halinde sonuç cezadan ¼ oranında indirim yapılır. Mahkeme bu usulün uygulanmasından her aşamada vazgeçebilir.

Koşulların bulunması halinde;

Seçenek yaptırımlara çevrilebilir,

Erteleme kararı verilebilir,

Sanık tarafından yazılı olarak karşı çıkılmaması durumunda hükmün açıklanması geri bırakılabilir, (CMK m.231 savunma için yapılacak tebliğde sorulabilecektir.)

Ek savunma ihtiyacının doğması halinde, ek savunma için duruşma açabilir.

İtiraz Hakkı;

Mahkeme tarafından verilen karar itiraz edilebilir. İtiraz olursa, duruşma açılır ve dosyaya genel hükümlere göre devam edilir, basit yargılama usulü ile hakim artık bağlı değildir. İtirazın sanık dışındaki dosya taraflarından gelmesi durumunda ¼ indirim korunur. İtiraz yapılmışsa ancak duruşma tarihinden önce itirazdan vazgeçilmişse duruşma yapılmaz ve itiraz yapılmamış sayılır. İtiraz üzerine verilen hükmün sanık lehine olması hâlinde, bu hüküm diğer sanıklara da sirayet eder ve uygulanır. Verilen karara karşı genel hükümlere göre istinaf ve temyiz kanun yoluna gidilmesi mümkündür.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için bize ulaşabilirsiniz.

Bir sonraki makaleye buradan; tüm makalelerimize ise buradan ulaşabilirsiniz.

Arb. Av. Şura ÇOKGÖR