TÜKETİCİ HAKLARI

tüketici-hakları

COVİD-19 SALGINI SÜRECİNDE TÜKETİCİ HAKLARI

Dünya üzerinde yaşanan Covid-19 Pandemisi sebebiyle, tüketici hakları konusunda birçok tüketici uyuşmazlığı meydana gelmiş tüketicilerin yoğun mağduriyetlerinin doğduğu durumlar ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda, tüketici haklarının korunması için tüketicilerin Tüketici Hakem Heyetlerine başvuru imkanı bulunmaktadır. Başvuru aşamaları ve detayları nelerdir, bir göz atalım.

Tüketici Hakları Başvurularında Parasal Sınırlar Nelerdir?

Tüketici Hakem Heyetlerine başvurularda zorunlu parasal sınır her yıl yeniden belirlenmektedir ve Tüketici hakları için 2020 yılı için belirlenen zorunlu parasal sınırlar 01.01.2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan tebliğ ile Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Tebliğe göre, 2020 yılı için Tüketici Hakem Heyetlerine yapılacak başvurularda,

  • Büyükşehir statüsünde olan illerde değere 6 bin 920 Türk Lirası’nın altında bulunan uyuşmazlıklarda ilçe Tüketici Hakem Heyetleri,
  • 6 bin 920 Türk Lirası ile 10 bin 390 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri,
  • Büyükşehir statüsünde olmayan illerin merkezlerinde ve bağlı ilçelerde değeri 10 bin 390 Türk Lirası’nın altında bulunan uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri görevlidir.
  • 10 bin 390 TL üzerindeki tüketici uyuşmazlıkları için, başvuruların Tüketici Mahkemeleri’ne, Tüketici Mahkemeleri olmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri’ne yapılması gerekmektedir.

Başvurular tüketicinin yerleşim yerindeki veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki Tüketici Hakem Heyetlerine yapılabilir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Elden, posta yoluyla, e-devlet üzerinden tüketici bilgi sistemi ( TÜBİS )  ile, şahsen veya avukat vasıtasıyla başvuru yapılabilir. Başvuru için https://tuketicisikayeti.gtb.gov.tr/ linkinden yararlanabilirsiniz.

Başvuru yaparken başvuru formunun eksiksiz ve özenli şekilde doldurulması, ayrıca mevcutsa ilgili belgelerin de başvuru ekine eklenmesi faydalı olacaktır. 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, Tüketici Hakem Heyetlerine başvurular harçtan muaftır. Başvuru sürecinin doğru yürütülmesi adına hukuki destek almak doğru olacaktır.

Tüketici Hakları ile İlgili Başvuru İncelemesi Ne Şekilde Yapılır?

Başvurular genellikle dosya üzerinden incelenir. Teknik bilgiyi gerektiren uyuşmazlıklarda tarafların talebi ile bilirkişi incelemesi yapılabileceği gibi Heyet tarafından re’sen bilirkişi görevlendirmesi de yapılabilir. Başvuru aşamalarının sistem üzerinden takibi mümkündür.

Tüketici Hakem Heyeti Kararlarında İtiraz Yolu Açık Mıdır?

Hakem Heyetinin inceleme neticesinde vereceği karara karşı 15 gün içinde Tüketici Hakem Heyeti’nin bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemesi’ne itiraz edilebilir. Tüketici Hakem Heyeti bulunmuyorsa, itiraz Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde yapılmalıdır. İtiraz neticesinde verilen karar kesindir. İtiraz yolu için harç muafiyeti söz konusu olsa da 6100 Sayılı HMK gereğince gider avansı ödenmesi gerekmektedir.

Hakem Heyeti Kararları İlam Niteliğinde midir?

Yargıtay’ın Yerleşik İçtihatları ve Anayasa Mahkemesi kararları, tüketici sorunları hakkında Hakem Heyetleri yargı yetkisine sahip olmasa da, yasa koyucu bu heyetlerin vermiş olduğu kararların yerine getirilmesi için etkili bir takip yolu olan ilamlı icra yolunu kabul ettiği yönündedir. Özetle, Tüketici Hakem Heyetlerinin belli değerin altındaki uyuşmazlıklar hakkında verdiği kararların İcra ve İflas Kanunu’nun ilamların icrası hakkındaki hükümlerine göre yerine getirileceğinin öngörülmesi ve bu kararların ilam niteliğinde olduğunu değil de ilamlar gibi infaz olunacağını göstermekte ve ilamların yerine getirilmesi usulüne ait bir kural koymaktadır. Dolayısıyla belli bir değerin altındaki uyuşmazlıklar için Tüketici Hakem Heyeti kararlarının ilamlı icra takibine konu edilmesinde hukuken bir engel bulunmamaktadır.

Tüketici Haklarına ilişkin tebliğe buradan ulaşabilirsiniz.

Detaylı bilgi ve hukuki destek için bize ulaşabilirsiniz.

Bir sonraki makaleye buradan; tüm makalelerimize ise buradan ulaşabilirsiniz.

Av.Arb.Şura Çokgör